Eskişehir Beton Kesme olarak merkezimiz Odunpazarı'nda: 75. Yıl (Sultandere) Mahallesi, 11228. Sokak No:12. Yani Odunpazarı bizim için "gidilecek ilçe" değil, kapımızın önü. Makineyi yükleyip yola çıktığımızda ilçe içindeki çoğu adrese kısa sürede varıyoruz. Bunun pratik karşılığı şu: yarım günlük küçük bir kesim ya da tek noktalık bir karot için bile yol yükü işi anlamsız hale getirmiyor.
Odunpazarı, Eskişehir'in iki merkez ilçesinden biri. Bu da işin karakterini baştan belirliyor: karşımıza çıkan yapıların büyük kısmı boş şantiye değil, içinde oturulan ya da çalışılan binalar. Tarihi dokunun bulunduğu kesimde sokaklar dar ve yapılar alçak; merkez çekirdekte büyük kısmı yaşlanmış, yoğun bir apartman stoku var; dış halkalarda ise daha yeni siteler ve sanayi–depo tarafı bulunuyor. Aynı ilçede hem tescilli bir yapının yanında milimetrik çalışmak hem de geniş bir depo zemininde derz kesmek mümkün. Aşağıda bu işlerin Odunpazarı'nda pratikte nasıl yürüdüğünü anlattık.
Odunpazarı'nda İşin Karakteri: Dolu Bina, Dar Sokak, Kısıtlı Saat
Merkez ilçede en çok vakit kaybettiren şey kesimin kendisi değil, kesime kadar geçen hazırlık. Araç yanaştıramadığımız sokaklarda ekipmanı elde taşımak, dar merdivenlerden hidrolik üniteyi çıkarmak, oturulan bir dairede zemini ve eşyayı korumak süreye doğrudan yazılır. Keşifte sorduğumuz sorular bu yüzden hep aynı:
- Araç binanın önüne yanaşabiliyor mu, yoksa ekipman ne kadar mesafe taşınacak mı?
- Kaçıncı katta çalışacağız, asansör kullanılabiliyor mu?
- Binada oturan var mı, hangi saat aralığında gürültülü çalışmaya izin var?
- Su ve elektrik yerinde mevcut mu, atık suyun gideceği bir nokta var mı?
- Çıkan moloz kimin sorumluluğunda ve hangi kapıdan çıkarılacak?
Bu beş sorunun cevabı netleştiğinde işin süresi de, ekip ve makine planı da netleşiyor. Cevaplar belirsizken verilen sözler sahada tutmuyor.
Apartman ve Daire Tadilatlarında Beton Kesme
Odunpazarı'nda en sık yaptığımız iş, mevcut betonarme yapıda kontrollü boşluk açmak. Duvar testeresi ile kapı ve pencere boşluğu büyütme, iki daireyi birleştirirken ara duvarda geçiş açma, balkon kapısını genişletme, banyo–mutfak yerleşimini değiştirirken döşemede tesisat boşluğu oluşturma bunların başında geliyor. Kırıcıyla dövmek yerine elmas testereyle kesmenin sebebi basit: kesim hattı düz çıkıyor, yapıya darbe ve titreşim binmiyor, komşu daireye giden gürültü ve çatlak riski çok daha düşük kalıyor. Kalın kesitlerde ve testerenin giremediği köşelerde elmas tel kesme devreye giriyor.
Taşıyıcı sistem konusu pazarlık edilmiyor. Kolon, perde, kiriş ve döşemede yapılacak her müdahale için statik değerlendirme ve gerekli izinler olmadan işe başlamıyoruz. Sahada "burası taşıyıcı değil herhalde" cümlesini çok duyuyoruz; merkez ilçedeki eski yapı stokunda bu tahmin sık sık yanlış çıkıyor. Projesi bulunmayan binalarda önce donatı taraması yapıp kesitin gerçekte ne olduğunu görmek, sonra karar vermek gerekiyor.
Dolu binada çalışırken üç şeyi baştan konuşuyoruz: kesim suyunun kontrolü, kesilen parçanın blok halinde mi yoksa taşınabilir parçalara bölünerek mi alınacağı ve molozun hangi güzergâhtan çıkarılacağı. Dar merdivenli bir apartmanda büyük bir beton bloğu tek parça indirmek mümkün olmuyor; bunu kesim planına en baştan yazmak, iş bittikten sonra çözmeye çalışmaktan çok daha ucuz.
Karot Delme: Tesisat, Havalandırma ve Numune Alma
Karot, ilçede en çok talep gören kalem. Doğalgaz ve baca geçişi, klima bakır boru ve drenaj deliği, havalandırma ve aspiratör çıkışı, pissu ve temiz su geçişleri, elektrik ve zayıf akım tavası için duvar–döşeme delikleri günlük işimiz. Tek delikten, döşemede şaft oluşturmak için yan yana açılan geniş çaplı serilere kadar aynı mantıkla çalışıyoruz: kontrollü bir iş bu; su ve toz yönetimi olmadan oturulan bir dairede karot alınmaz.
Karotta asıl kritik nokta donatı. Taşıyıcı bir elemanda gelişigüzel delik açmak, kesilen bir donatı yüzünden elemanın taşıma kapasitesini düşürebiliyor. Bu yüzden taşıyıcıda çalışacaksak önce donatı taraması yapıp delik yerini demir arasına kaydırmayı tercih ediyoruz; yer değiştiremeyeceğimiz bir durum varsa bunu işveren ve varsa proje sorumlusuyla konuşmadan delmiyoruz.
İkinci bir başlık da beton numunesi. Kentsel dönüşüm başvurusu, risk raporu ya da güçlendirme projesi için laboratuvarın belirlediği noktalardan karot numunesi alınması gerekiyor. Numunenin kırılmadan çıkarılması ve deliklerin sonrasında uygun tamir harcıyla kapatılması işin bir parçası. Odunpazarı'nda dönüşüm konuşulan bina sayısı arttıkça bu talep de arttı.
Kontrollü Yıkım ve Kentsel Dönüşüm Öncesi Sökümler
Merkez ilçede yıkım denince akla ilk gelen büyük makine görüntüsü çoğu adreste uygulanabilir değil. Bitişik nizam yapılarda, dar sokakta, komşu binaya yaslanmış bir duvarda darbeli yıkım riskin kendisi. Bizim yaptığımız iş genellikle şu sırayla ilerliyor: yapı önce parçalara ayrılıyor, elmas testere veya telle taşınabilir bloklar halinde kesiliyor, gerekli yerlerde askı ve destek alındıktan sonra parçalar kontrollü şekilde indiriliyor. Beton kırma ve hidrolik kırıcı ise darbenin sorun yaratmayacağı yerlerde, örneğin bağımsız bir zemin ya da kalın temel kütlesinde devreye giriyor.
İç mekân sökümleri de bu başlığa giriyor: bölme duvarların kaldırılması, eski şap ve kaplamanın alınması, banyo–mutfak duvarlarının sökülmesi, dükkân dönüşümlerinde iç hacmin boşaltılması. Burada kritik olan, sökülen her elemanın gerçekten bölme olduğundan emin olmak. Dönüşüm sürecine girmiş bir binada tahliye tamamlanmadan hiçbir taşıyıcı elemana dokunulmuyor.
Molozun ilçe içinde nasıl taşınacağı da planın parçası. Dar sokakta konteyner konumu ve yükleme saati önceden konuşulmazsa iş, kesim bittikten sonra sokakta bekleyen bir yığınla devam ediyor.
Ticari Alanlarda Zemin Kesme, Beton Silim ve Parlatma
Odunpazarı'nda dükkân, kafe, ofis ve showroom dönüşümleri sürekli. Bu işlerde zemin genelde iki yönden geliyor: ya mevcut kaplamanın altındaki betona müdahale gerekiyor (tesisat kanalı, rögar, asansör ya da yürüyen merdiven boşluğu, yeni kolon temeli), ya da beton zeminin kendisi bitmiş yüzey olarak kullanılmak isteniyor.
Birinci durumda zemin testeresiyle düz hatlı kesim yapıp parçayı temiz çıkarıyoruz; kırıcıyla açılan düzensiz bir boşluğu sonradan toparlamak hem daha uzun sürüyor hem daha çok malzeme yiyor. İkinci durumda beton silim ve parlatma devreye giriyor: eski yapıştırıcı, boya ve şap kalıntısının alınması, yüzeyin kademeli aşındırıcılarla düzeltilmesi, gerekiyorsa çatlakların açılıp doldurulması, ardından parlatma. Burada dürüst olmak gerekiyor; her beton zemin parlatılmaya uygun değil. Dayanımı düşük, ayrışmış ya da çok onarım görmüş bir zeminde parlatma beklenen görüntüyü vermiyor, yüzeyi görmeden "olur" demiyoruz.
İlçenin sanayi ve depo tarafında ise iş daha çok derz kesimi, çatlak açıp doldurma, forklift trafiğinden yıpranmış yüzeylerin düzeltilmesi ve makine temeli çevresinde kesim şeklinde geliyor. Burada üretimi durdurmanın maliyeti yüksek olduğu için çalışma penceresi genelde vardiya dışına kayıyor.
Yapısal Güçlendirme, Filiz Ekme ve Kimyasal Ankraj
Güçlendirme projelerinde bizim payımıza düşen kısım genellikle şu: mevcut betonarmeye yeni eleman bağlanabilmesi için filiz ekimi ve kimyasal ankraj. Yeni perde veya kolon eklenirken, mantolama yapılırken, çelik bir konstrüksiyon mevcut yapıya oturtulurken, asansör kuyusu sonradan ilave edilirken projede belirtilen çapta ve derinlikte delikler açılıyor, donatı epoksi esaslı kimyasalla ekiliyor.
Bu işte sonucu belirleyen ayrıntı çoğu kişinin önemsemediği yerde: delik temizliği. Delik içinde kalan toz, kimyasalın betona tutunmasını doğrudan düşürüyor. Fırçalama ve basınçlı hava ile temizlik adımı atlanırsa, doğru kimyasalla bile beklenen çekme dayanımına ulaşılamıyor. Delik derinliği, çap toleransı, kimyasalın kür süresi ve uygulama sıcaklığı da aynı şekilde takip ediliyor. Proje çekme deneyi istiyorsa, deney için gerekli hazırlığı buna göre yapıyoruz.
Sık gelen bir talep de açılan boşluğun çevresinin desteklenmesi. Genişletilen bir kapı boşluğunda ya da döşemede açılan şaftın kenarında çelik çerçeve veya ilave donatı bağlantısı gerekiyorsa, bu noktalar da ankrajla çözülüyor.
Odunpazarı'nda Fiyat Nasıl Hesaplanıyor
Bu sayfada rakam yok, çünkü yerini görmediğimiz bir işe telefonda verilen rakam ya bizi ya karşı tarafı yanıltıyor. Bunun yerine fiyatı neyin belirlediğini açıkça yazalım; böylece aradığınızda hangi bilgileri hazırlamanız gerektiğini de bilirsiniz.
- Metraj ve kalınlık: Kesimde toplam kesim uzunluğu ve elemanın kalınlığı birlikte değerlendirilir. Aynı uzunlukta ama iki kat kalın bir duvar, iki katından fazla süre demek olabilir.
- Donatı yoğunluğu ve beton sınıfı: Sık donatılı, yüksek dayanımlı betonda elmas sarfiyatı ve ilerleme hızı belirgin şekilde değişir.
- Karotta çap, adet ve geçilecek kalınlık: Tek bir geniş çaplı delik ile çok sayıda küçük delik aynı iş değildir; ayrıca döşeme mi duvar mı geçileceği kurulum süresini değiştirir.
- Erişim: Kat, asansör durumu, aracın yanaşıp yanaşmaması, ekipmanın taşınacağı mesafe, çalışılacak alanın darlığı.
- Altyapı: Yerinde su ve elektrik var mı, atık su nereye verilecek, toz kontrolü için ek önlem gerekiyor mu.
- Çalışma penceresi: Mesai içinde mi, gece ya da hafta sonu mu çalışılacak; oturulan binada saat kısıtı var mı.
- Moloz: Kesilen parçanın taşınması, indirilmesi ve nakliyesi bize mi ait, yoksa sahada başka bir ekip mi devralıyor.
Bu maddeler netleştiğinde iş gerçekçi şekilde fiyatlanıyor. Ön bilgi için genellikle birkaç fotoğraf ya da kısa bir video yeterli oluyor; kesim yeri, elemanın kalınlığı ve çevresinin görünmesi işe yarıyor. Kapsamı büyük ve taşıyıcı sistemi ilgilendiren işlerde yerinde keşif yapmadan teklif vermiyoruz. Odunpazarı içinde olduğumuz için keşfe gitmek bizim açımızdan da kolay; 0532 659 32 46 numarasından ulaşıp durumu anlatmanız yeterli.
Sık Sorulan Sorular
Odunpazarı'na aynı gün gelebiliyor musunuz?
Merkezimiz Odunpazarı'nda olduğu için ilçe içi mesafeler bizim açımızdan kısa. Program müsaitse tek noktalık karot, küçük bir boşluk açma ya da keşif çoğunlukla aynı gün yapılabiliyor. Askı–destek planı istenen büyük işlerde ise hazırlık gerektiği için gün vermek daha doğru oluyor. Aradığınızda o günkü doluluğu net söylüyoruz.
İçinde oturulan bir apartmanda toz ve su ne oluyor?
Elmas kesim su ile soğutmalı çalıştığı için toz büyük ölçüde bastırılıyor; asıl mesele çıkan suyun kontrolü. Çalışma alanının çevresini bariyer ve brandayla kapatıyor, kesim suyunu vakumla topluyor, gideri önceden belirliyoruz; karotta su toplama halkası kullanılıyor. Döşemede geniş çaplı delik açılacaksa alt kattaki komşuyla önceden konuşulması gerekiyor.
Taşıyıcı duvarda veya kolonda kesim yapıyor musunuz?
Statik onay ve gerekli izin varsa, projeye uygun şekilde yapıyoruz; onay yoksa yapmıyoruz. Merkez ilçedeki eski yapı stokunda "bu duvar taşıyıcı değil" tahmini sık sık yanlış çıkıyor. Bir boşluk açılacaksa çevresinin nasıl destekleneceği de projede tanımlı olmalı. İsrar etmemizin sebebi işi zorlaştırmak değil; taşıyıcıya izinsiz müdahalenin sonucunu geri almanın yolu yok.
Karot delerken içindeki demir kesilir mi?
Elmas karot ucu donatıyı keser, bu teknik olarak mümkün; ama taşıyıcı bir elemanda donatının rastgele kesilmesi istenmeyen bir sonuç. Bu yüzden taşıyıcıda çalışacaksak önce donatı taraması yapıp delik merkezini demir arasına kaydırmayı tercih ediyoruz. Bölme duvar ve şapta bu sorun yaşanmıyor. Delik yerinin değişemediği durumlarda kararı tek başımıza almıyoruz.
Apartmanda çalışmak için yönetimden izin gerekiyor mu, hangi saatlerde çalışıyorsunuz?
Ortak alanı, tesisat şaftını ya da taşıyıcı sistemi ilgilendiren işlerde yönetimin bilgisi ve onayı gerekiyor; gürültülü çalışma saatleri de çoğu binada sınırlı. Biz işi mesai içinde, komşuların en az rahatsız olacağı aralığa yayarak planlıyoruz. Ticari alanlarda ise tersi geçerli: çalışma penceresi çoğunlukla kapanış sonrasına ya da hafta sonuna kalıyor.
Telefonda fiyat öğrenebilir miyim?
Fiyatı belirleyen kalemleri yukarıda yazdık: metraj, kalınlık, donatı durumu, karotta çap ve adet, erişim, altyapı, çalışma saati ve molozun kimde olduğu. Bu bilgiler elimizde olduğunda telefonda gerçekçi bir aralık konuşabiliyoruz. Hiçbir bilgi yokken rakam söylemek ise doğru değil; sahada iş büyüyünce o rakam anlamını kaybediyor. En pratik yol kesim yerini gösteren birkaç fotoğraf göndermeniz.
