Eskişehir Beton Kesme olarak Tepebaşı'ndaki işlere şehrin kendi içinden çıkıyoruz. Merkezimiz 75. Yıl (Sultandere) Mahallesi 11228 Sokak No:12'de, Odunpazarı tarafında. Tepebaşı bizim için başka bir şehir değil, aynı şehrin öbür yakası; makineyi yükleyip yola çıktığımızda arada uzun bir yol yok, trafik ve park sorunu var. Bu ayrım önemli, çünkü Tepebaşı'nda işin süresini çoğu zaman kesimin kendisi değil, o kesime nasıl ulaştığımız belirliyor.
Tepebaşı, Odunpazarı ile birlikte Eskişehir'in merkez ilçesi. Şehir merkezinin Porsuk'un kuzeyinde kalan bölümü büyük ölçüde bu sınırların içinde. Yapı stoku karışık: bir sokakta otuz kırk yıllık, kolonları göbek donatılı apartmanlar; bir sonraki sokakta son yılların yüksek betonarme blokları. İlçenin kuzey kesiminde ise kırsal mahalleler var, orada müstakil yapı, depo ve ahır tipi betonarme işleri karşımıza çıkıyor. Aynı ilçede hem apartman dairesinde tek bir kapı boşluğu hem de yüzlerce metrekarelik zemin kesimi yapıyor olmamızın sebebi bu. Aşağıda hangi işi Tepebaşı'nda nasıl kurguladığımızı anlattım.
Tepebaşı'nda en çok hangi işlerle karşılaşıyoruz
Merkez ilçe olduğu için gelen taleplerin büyük bölümü tadilat kaynaklı. Sıralamak gerekirse: daire içinde duvar kaldırma ve kapı-pencere boşluğu açma, zemin katta dükkâna çevrilen yerlerde cephe açma, banyo-mutfak yenilemesinde tesisat için karot, bina girişine sonradan asansör eklemek için kuyu açma, ticari katlarda eski zemin kaplamasının sökülüp betonun tıraşlanması ve güçlendirme projelerinde filiz ekme.
Bunların hepsinin ortak yanı şu: iş, insanların oturduğu ya da çalıştığı bir yapının içinde yapılıyor. Boş arazide kesim yapmakla, üst katında bebeği uyuyan bir dairede kesim yapmak arasında makine aynı olsa da yöntem aynı değil. Tepebaşı'nda işin planı komşuya, sokağa ve saate göre kuruluyor.
İlçenin kuzeyindeki kırsal mahallelerde tablo değişiyor. Orada bina içinde manevra derdi yok ama bu sefer su ve elektrik her zaman hazır olmuyor, moloz çıkışı için kamyonun yanaşacağı zemin bazen çamurlu oluyor. O işlere giderken ekipmanı ona göre yüklüyoruz.
Daire ve apartman tadilatlarında duvar kesme
Tepebaşı'nda en sık yaptığımız iş bu. Elmas uçlu duvar testeresiyle kesim yapıyoruz; kırıcıyla göçertmek yerine keserek almanın sebebi darbe yaratmaması. Bitişik nizam apartmanlarda kırıcı darbesi yandaki dairenin sıvasını çatlatabiliyor, alt katın tavanında rahatsız edici titreşim oluyor. Kesimde ise sadece testerenin gittiği hat açılıyor, kenarları düz kalıyor, sıva tamiri de o kadar az oluyor.
Kesim öncesi mutlaka baktığımız şeyler var. Birincisi duvarın taşıyıcı olup olmadığı. Perde duvar ya da kolona dokunacak bir talep geldiğinde işi kendi kararımızla yapmıyoruz; statik proje ve yetkili mühendis onayı olmadan taşıyıcı elemanda kesim yapmıyoruz. Bu konuda ısrar eden olduğunda da işi almıyoruz, çünkü sonucu tek bir daireyi değil bütün binayı ilgilendiriyor.
İkincisi duvarın içinden geçen tesisat. Eski apartmanlarda elektrik ve su hatları projeye uymayan yerlerden geçmiş olabiliyor; kesim hattını işaretlemeden önce tarama yapıyor, şüpheli yerde küçük bir kontrol deliği açıyoruz.
Üçüncüsü parçanın nasıl çıkacağı. Tepebaşı'ndaki eski bloklarda asansör dar, merdiven sahanlığı dönüşlü. Kesilen beton parçasını olduğu gibi indiremeyeceğimizi biliyorsak kesimi baştan taşınabilir parçalara bölerek planlıyoruz. Bu, işin başında beş dakikalık bir hesap; atlanırsa sahada saatlerce uğraş oluyor.
Sulu kesimde su, tozu bastırmak için kullanılıyor ve çamurlu bir atık çıkıyor. Bu suyun daire içinde nereye gideceğini, alt kata sızma ihtimalini ve tahliye yolunu işe başlamadan konuşuyoruz. Gerektiğinde toz emişli kuru sistemle çalışıyoruz.
Beton delme ve karot: tesisat, havalandırma, klima geçişleri
Karot işleri Tepebaşı'nda genelde küçük görünen ama yanlış yapıldığında pahalıya patlayan işler. Küçük çaplı deliklerde klima bakır borusu, kombi baca çıkışı, aspiratör hattı; büyük çaplarda ise pis su iniş borusu, havalandırma kanalı ve asansör tesisatı geçişi konuşuluyor.
Delik açmadan önce donatı taraması yapıyoruz. Döşemede ya da kirişte donatıya denk gelen bir karot, o elemanın taşıma kapasitesini doğrudan etkiler. Tarama sonucunda delik yerini birkaç santim kaydırmak çoğu zaman mümkün oluyor; mümkün değilse yeri projeye bakan mühendisle birlikte belirleniyor. "Nasılsa küçük delik" mantığıyla donatı kesmiyoruz.
Daire içi karotta ikinci mesele su. Döşemeden aşağı inen karot suyu alt kattaki komşunun tavanına damlar; bunu önlemek için delik çevresine hazne yapıyor, suyu vakumla topluyoruz. Alt kat komşusunun haberi olmadan döşeme delmiyoruz, o kapıya çıkıp haber vermek bizim işimizin parçası.
Kırsal mahallelerdeki depo ve ahır yapılarında ise karot çoğunlukla numune alma ya da kalın döşemede boru geçişi için isteniyor. Orada su temini olmayabildiği için tanklı çalışıyoruz.
Kontrollü yıkım ve kentsel dönüşüm işleri
Tepebaşı merkezde yapı yenileme sürekli devam eden bir şey ve buradaki en büyük kısıt komşu. Bitişik nizam yapıda tek bir binayı indirirken yanınızdaki bina ayakta kalacak, o binanın duvarı sizin yıkımınızdan zarar görmeyecek. Bu yüzden bitişik cephelerde kırıcıyla gitmek yerine duvar testeresiyle keserek ayırıyor, parçaları kontrollü indiriyoruz. Daha yavaş bir yöntem ama komşuya verilen tek bir çatlağın maliyeti bu yavaşlıktan fazla oluyor.
İkinci kısıt sokak. Merkezdeki birçok sokakta hem iki taraflı park var hem de kamyonun dönebileceği alan sınırlı. Moloz çıkışını buna göre planlıyoruz: küçük araçla ara taşıma mı yapılacak, yol kapama izni mi alınacak, çalışma hangi saat aralığında olacak. Yol kullanımı ve moloz için belediye tarafında gereken izinlerin takibini iş sahibiyle birlikte yapıyoruz, bunu işin ortasında değil başında hallediyoruz.
İç yıkımlarda (bina ayakta kalıp içinin boşaltılması) sıra önemli: önce taşıyıcı olmayan bölmeler, sonra kaplamalar, taşıyıcı sisteme hiç dokunmadan. Bu iş özellikle zemin kat dükkânlarında sık isteniyor, üst katlarda insan otururken yapılıyor, dolayısıyla gürültü ve toz kontrolü işin kendisi kadar önemli.
Zemin kesme, beton silim ve parlatma
Ticari alanların yoğun olduğu bir ilçede zemin işleri sürekli gündemde. Dükkân devri olduğunda eski kaplama sökülüyor, altından yapıştırıcı kalıntısı ve kot farkı çıkıyor. Yeni kaplamanın ya da epoksinin tutması için o yüzeyin açılması gerekiyor; frezeleme ve silim makinelerimizle yüzeyi hazırlıyoruz.
Zemin kesme tarafında derz açma, tesisat kanalı açma ve yeni bölme duvar için hat kesimi yapıyoruz. Otopark ve depo zeminlerinde kot düzeltme ve çatlak onarımı öncesi kesim de sık istenen bir iş.
Beton silim ve parlatmada Tepebaşı'na özgü kısıt şu: işletme çoğunlukla kapanmak istemiyor. O yüzden bu işlerin çoğunu kapanış saatinden sonra ya da hafta sonu yapıyoruz. Silim makinelerini endüstriyel toz emiş üniteleriyle çalıştırıyoruz; ortamı toz içinde bırakıp gitmek, ertesi sabah dükkânı açacak kişi için işin yarım kalması demek. Çalışma bitiminde alanı süpürüp teslim ediyoruz.
Yapısal güçlendirme, filiz ekme ve kimyasal ankraj
Tepebaşı'ndaki eski apartman stoku bu işlerin ana kaynağı. En sık iki başlık geliyor: mevcut binaya sonradan asansör kuyusu eklenmesi ve güçlendirme projesi kapsamında yeni perde duvar imalatı. Her ikisinde de yeni betonarme elemanın mevcut yapıya bağlanması gerekiyor, bu bağlantı filiz ekme ve kimyasal ankrajla yapılıyor.
Bu iş, dışarıdan bakınca "delip demir çakmak" gibi görünür ama sonucu belirleyen kısım deliğin temizliği. Delik açıldıktan sonra içinde kalan beton tozu, ankraj kimyasalının betona yapışmasını engelliyor. Biz deliği basınçlı hava ve fırçayla, üretici talimatındaki tur sayısına uyarak temizliyoruz. Kimyasalı da uygulama sıcaklığına ve bekleme süresine göre kullanıyoruz; kışın soğuk bir zemin katta priz süresi uzuyor, o süreyi kısaltmak diye bir şey yok.
Filiz çapı, derinliği ve aralığı bizim takdirimize bırakılan şeyler değil; statik projede ne yazıyorsa o uygulanıyor. Talep edildiğinde uygulama sonrası çekme testi için gereken düzeni kuruyoruz, sonucu yazılı olarak veriyoruz. Proje yoksa önce projeyi bekliyoruz.
Fiyat neye göre çıkıyor, Tepebaşı'nda ne zaman çalışıyoruz
Telefonda metrekare başına rakam söyleyen bir yaklaşımımız yok, çünkü aynı metrajdaki iki iş arasında kat kat fark olabiliyor. Fiyatı belirleyen kalemler şunlar:
- Metraj: kesilecek toplam uzunluk ya da delinecek delik adedi.
- Kalınlık: testerenin kaç paso gideceğini ve tek taraftan mı çift taraftan mı kesileceğini belirliyor.
- Donatı yoğunluğu: perde ve kirişlerde donatı sıklaştıkça elmas segment sarfiyatı ve kesim süresi artıyor. Eski yapılarda bunu ancak sahada görüyoruz.
- Erişim: kaçıncı kat, asansör var mı, sokağa araç yanaşabiliyor mu, makine kapıdan geçiyor mu. Tepebaşı merkezde bu kalem çoğu zaman kesimin kendisinden daha belirleyici.
- Çalışma penceresi: gündüz serbest çalışma mı, dükkân kapandıktan sonra mı, hafta sonu mu. Dar bir pencerede aynı iş daha çok ekip ve daha çok hazırlık istiyor.
- Su ve elektrik: sahada hazır mı, yoksa tank ve jeneratörle mi gidiyoruz.
- Moloz: parçaların yerinde bırakılması mı, taşınıp döküm sahasına götürülmesi mi isteniyor.
Bu yüzden Tepebaşı içindeki işlerde keşfe geliyoruz. Yeri görüp yukarıdaki kalemleri netleştirdikten sonra kalem kalem yazılı teklif veriyoruz; teklifte neyin dahil neyin hariç olduğu açıkça yazıyor. Sahada karşımıza çıkacak bir sürprizin faturasını sonradan çıkarmak yerine, baştan görmeyi tercih ediyoruz.
Odunpazarı'ndaki merkezimizden Tepebaşı'na geçiş şehir içi kısa bir yol; ama sabah ve akşam saatlerinde merkez trafiği ve köprü geçişleri işin başlama saatini kaydırabiliyor. Bu yüzden randevu verirken saati boşluğa göre değil trafiğe göre söylüyoruz. Aynı gün çıkmamız gereken acil işlerde de önce gerçekte kaçta orada olabileceğimizi söylüyoruz.
Konut alanlarında gürültülü çalışmayı belediyenin izin verdiği saat aralığında yapıyoruz. Apartman işlerinde bina yönetimine ve komşulara önceden haber verilmesini istiyoruz; bu, işin ortasında gelen şikâyetle durmaktan çok daha kolay bir yol. Ticari alanlarda ise gece ve hafta sonu çalışması bizim için olağan.
Tepebaşı'ndaki bir iş için keşif ya da bilgi almak isterseniz 0532 659 32 46 numarasından ulaşabilirsiniz. Yerin fotoğrafını ve varsa projeyi önden gönderirseniz, keşfe gelirken doğru ekipmanla geliyoruz; bu da hem sizin hem bizim bir günümüzü kurtarıyor.
Sık Sorulan Sorular
Tepebaşı'na aynı gün gelebiliyor musunuz?
Çoğu zaman evet, çünkü mesafe kısa. Belirleyici olan mesafe değil o gün ekibin ve makinenin başka bir sahada olup olmadığı. Aradığınızda o günkü durumu olduğu gibi söylüyoruz; boş değilsek "geliriz" deyip sizi bekletmiyoruz.
Telefonda fiyat söyleyebilir misiniz?
Rakam vermiyoruz. Aynı uzunluktaki iki kesim, duvarın kalınlığına, donatı yoğunluğuna, kaçıncı katta olduğuna ve ne zaman çalışılacağına göre birbirinden çok farklı çıkıyor. Yeri görüp bu kalemleri netleştirdikten sonra yazılı teklif veriyoruz. Uzaktan söylenen bir rakam ya sizi yanıltır ya bizi.
Dairede otururken kesim yapılabilir mi, ne kadar toz çıkar?
Yapılabiliyor. Sulu kesimde toz neredeyse çıkmıyor, onun yerine çamurlu su çıkıyor ve bunun tahliyesini önceden planlıyoruz. Kuru çalışılması gereken yerlerde toz emiş ünitesiyle çalışıp çalışma alanını naylonla ayırıyoruz. Yine de eşyaların örtülmesini, mümkünse çalışma yapılan odanın boşaltılmasını istiyoruz.
Taşıyıcı duvarı ya da kolonu kestirebilir miyim?
Statik proje ve yetkili mühendis onayı olmadan taşıyıcı elemanda kesim yapmıyoruz. Onay varsa, projede belirtilen güçlendirme detayı neyse önce o uygulanır, kesim ona göre yapılır. Onaysız kesim, o dairede oturan kişiden çok bütün binayı riske atıyor.
Karot açarken demire denk gelirseniz ne oluyor?
Delmeden önce donatı taraması yapıyoruz ve gerekiyorsa delik yerini birkaç santim kaydırıyoruz. Kaydırma mümkün değilse, deliğin yeri ve donatı kesilip kesilemeyeceği projeye bakan mühendisle konuşulmadan işlem yapılmıyor. Taşıyıcı donatıyı kendi kararımızla kesmiyoruz.
Yıkım ve kesim sonrası molozu siz kaldırıyor musunuz?
İsterseniz kaldırıyoruz, teklifte bunu ayrı kalem olarak gösteriyoruz. Merkezdeki dar sokaklarda kamyonun yanaşamadığı durumlar oluyor; böyle yerlerde küçük araçla ara taşıma yapıyor ve gereken yol kullanım iznini işin başında konuşuyoruz.
