Eskişehir Duvar Kesme

Duvar kesme, betonarme perde duvarda ve beton bölme elemanlarında düşey düzlemde kontrollü boşluk açma işidir. Zeminde yatay kesim yapan makineyle bir perdede kapı boşluğu açan makine aynı değildir: burada disk yere değil, duvara dübellenen çelik bir raya bağlanır, makine bu ray üzerinde yürür ve kesim yukarıdan aşağıya ya da yandan yana ilerler. Aşağıda Eskişehir'de yürüttüğümüz duvar kesme işinin nasıl yapıldığını, hangi kesitte hangi ekipmanın devreye girdiğini, donatıya girince ne olduğunu ve kesilen parçanın binadan nasıl çıkarıldığını anlatıyoruz.

Raylı Duvar Kesme Sistemi Nasıl Kurulur

İşin ilk adımı makinenin değil, rayın kurulmasıdır. Kesim hattının paraleline, duvar yüzeyine çelik ray dübellenir. Ray tam düzlemde değilse disk kesim boyunca sapar ve boşluğun kenarı gönyesinden çıkar; bu yüzden ray montajı su terazisi ve lazer hattıyla kontrol edilir. Makine ray üzerine oturur, hidrolik güç ünitesine bağlanır ve operatör uzaktan kumandayla kesim hattının dışında durarak çalışır. Operatörün diskin karşısında durmaması, duvar kesmenin en temel güvenlik kuralıdır.

Kesim tek hamlede yapılmaz. Elmas disk önce sığ bir kılavuz kesiği açar, sonra her turda birkaç santim daha derine iner. Bu kademeli ilerleme hem segment ömrünü uzatır hem de diskin donatıya çarpıp sapmasını engeller. Duvarın iki yüzü de erişilebiliyorsa kesim çift taraflı yapılır; böylece tek yüzden ulaşılabilen derinliğin yaklaşık iki katı kalınlık kesilebilir.

Hangi Kalınlıkta Hangi Ekipman Devreye Giriyor

Duvar kesmede belirleyici olan metrekare değil, kesitin kalınlığıdır. Diskin kesebildiği derinlik, çapının yarısından bir miktar azdır; çünkü diskin göbeği ve flanşı duvarın içine giremez. Sahada kabaca şu ayrımı kullanıyoruz:

• 10-20 cm bölme ve ince perde: Küçük çaplı elmas diskli el kesicisi veya küçük raylı makine yeterlidir. Tek yüzden kesim tamamlanır.
• 20-40 cm betonarme perde: Standart raylı duvar kesme makinesi ve büyük çaplı elmas disk. Tek yüzden inilemiyorsa duvarın arka yüzüne ikinci ray kurulur.
• 40-70 cm kalın perde, temel duvarı, istinat gövdesi: Çift taraflı raylı kesim. İki yüzün kesik hattı milimetrik olarak çakışmazsa aradan kalan ince beton dili kırılarak alınır.
• 70 cm üzeri kesit, kolon-perde birleşimi, ulaşılamayan geometri: Elmas telli kesim. Duvarın karşılıklı iki yüzüne karotla geçiş delikleri açılır, elmas boncuklu tel bu deliklerden geçirilip halka haline getirilir ve makine teli sürekli çekerek kesiti keser. Telin sınırı yoktur; sınır, telin dönebileceği bir geometrinin kurulup kurulamamasıdır.

Hangi yöntemin seçileceği keşifte belli olur. Duvarın kalınlığı, iki yüze de erişilip erişilemediği, kesilecek parçanın ağırlığı ve makinenin bağlanacağı sağlam yüzey bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilir.

Donatıya Girince Ne Oluyor

Betonarme perdede disk er ya da geç donatıya girer. Elmas segment donatıyı da keser, ancak davranışı değişir: ilerleme hızı belirgin şekilde düşer, kesikten çıkan su rengi griden metalik koyuya döner ve makinenin sesi kalınlaşır. Bu noktada ilerlemeyi zorlamak segmenti parlatır, yani elmas taneleri gömülü kalır ve disk kesmez hale gelir. Doğru davranış, ilerleme baskısını azaltıp devri korumak ve segmentin donatıyı temizleyerek geçmesini beklemektir.

Perde duvarlarda donatı çoğu zaman çift sıra ve sık aralıklıdır. Bu yüzden duvar kesme işinde disk seçimi bağlayıcıdır: yumuşak matrisli, donatıya uygun segmentli diskler kullanılır. Yoğun donatılı bir perdede kesim süresi, aynı kalınlıktaki donatısız bir betona göre kat kat uzayabilir. Keşifte donatı yoğunluğunu sormamızın ve varsa proje demir detayını istememizin sebebi budur; süreyi ve segment tüketimini belirleyen asıl kalem burasıdır.

Su, Çamur ve Toz Kontrolü

Raylı duvar kesme suyla çalışır. Su hem segmenti soğutur hem de kesikteki tozu bağlar. Bunun karşılığı, duvarın dibine akan çamurlu sudur ve yaşayan bir binada asıl şikâyet konusu da budur. Sahada şu düzeni kuruyoruz: kesim hattının altına bariyer profil ve toplama teknesi, teknenin ucuna çamur emici vakum, duvar yüzeyine ve zemine naylon örtü. Su miktarı da ayarlanır; gereğinden fazla su, soğutmaya katkı sağlamadan sadece temizlik yükü yaratır.

Suyun hiç istenmediği yerler vardır: aktif elektrik panosunun altı, ahşap zemin, dolu ofis katı, arşiv odası. Bu durumlarda sığ kesitlerde vakum bağlantılı toz emişli disk kullanılır, kalın kesitte ise kesim su ile yapılıp suyun katı yayılması yerine kesik ağzında yakalanması üzerine çalışılır. Hangi yöntemin uygulanacağına, kesilecek duvarın altında ne olduğuna bakarak karar veririz.

Kesilen Parça Binadan Nasıl Çıkıyor

Duvar kesmeyi diğer kesim işlerinden ayıran en kritik aşama, kesim bittikten sonra başlar. Zeminde kesilen bir parça yerinde durur; duvarda kesilen parça düşer. Betonun birim hacim ağırlığı yaklaşık 2,4 ton/m³ olduğundan, 30 cm kalınlığında 1 metreye 2 metrelik bir kapı bloğu yaklaşık 1,4 ton gelir. Bu yüzden parça tahliyesi kesim planının parçasıdır, sonradan düşünülen bir iş değildir.

Uyguladığımız sıra şudur: parça, taşınabilir ağırlıkta bloklara bölünecek şekilde kesim hatlarına ayrılır; her bloğun üst kısmına karotla kaldırma deliği açılır ve sapan geçirilir; blok kesilmeden önce askıya alınır; son kesik tamamlandığında parça serbest kalır ama askıda kalmaya devam eder. Vinç veya caraskal erişemiyorsa bloklar daha küçük parçalara bölünür, gerekirse elmas telle dilimlenir. Devrilerek alınacak bloklarda devrilme yönü önceden belirlenir, karşı tarafa lastik yastık serilir ve alt kat boşaltılır.

Kapı, Pencere ve Boşluk Genişletme İşinde Köşe Sorunu

Mevcut bir kapı veya pencere boşluğunu büyütmek, sıfırdan boşluk açmaktan farklı bir problemdir; çünkü burada iki farklı yaştaki beton ve çoğu zaman eski bir lento devrededir. Genişletmede önce mevcut boşluğun kenarındaki sıva ve kaplama sökülür, yeni kesim hattı işaretlenir ve kesim daima yeni hattan yapılır, eski kenar zorlanmaz.

Buradaki teknik ayrıntı köşelerdir. Disk dairesel olduğu için bir köşeye geldiğinde yüzeyde kesiği tamamlar ama duvarın iç tarafında kesik eksik kalır; kesiği içeride de tamamlamak için diski gereğinden fazla ilerletmek gerekir, buna aşırı kesim denir ve dışarıda görünen bir iz bırakır. Görünür yüzeyde bu izin kalması istenmiyorsa köşelere önce karotla delik atarız, kesikler bu deliklerde sonlanır ve disk köşeyi geçmek zorunda kalmaz. İz kalması sorun olmayan ham beton yüzeylerde ise aşırı kesim payı verilerek daha hızlı ilerlenir. Hangisinin seçileceği, boşluğun ileride nasıl kaplanacağına bağlıdır.

Asansör ve Merdiven Boşluğu Kesimi

Mevcut binaya asansör eklenmesi, duvar kesmenin en çok istenen uygulamalarından biridir. Burada iş tek bir boşluk değil, katlar boyunca üst üste gelen boşluklar zinciridir. Kesim yukarıdan aşağıya doğru, kat kat ilerler. Her katta kesim öncesi düşme boşluğu emniyete alınır, kesilen döşeme ve perde parçaları aşağı bırakılmaz, askıyla indirilir. Katlar arasındaki açık boşluk kesim bitene kadar korkuluk ve ağ ile kapalı tutulur.

Merdiven boşluğu kesiminde ise ek bir zorluk vardır: makinenin bağlanacağı sağlam ve düzlem bir yüzey her zaman bulunmaz. Eğimli sahanlık ve basamak geometrisinde ray, çoğu zaman özel taşıyıcı konsollarla kurulur. Erişimin hiç sağlanamadığı noktalarda elmas telli kesime geçilir, çünkü tel duvarın etrafından dolaşarak makinenin duramayacağı yerde de kesit alabilir.

Statik Kontrol ve İş Güvenliği

Perde duvarda açılan her boşluk taşıyıcı sistemden alınan bir parçadır. Bu yüzden taşıyıcı perdede, kolon yakınında veya döşeme birleşiminde boşluk açma işine, boşluğun yerini ve boyutunu onaylayan bir statik değerlendirme olmadan başlamıyoruz. Boşluğun yeri kaydırılabilir mi, kenar takviyesi gerekiyor mu, kesim sırasında geçici destek kurulacak mı sorularının cevabı işi yürüten mühendisten gelir; biz kesim tarafını bu karara göre planlarız.

Kesim öncesi hazırlığın diğer yarısı tesisattır. Duvar içinden geçen elektrik hattı, ısıtma borusu, su ve doğal gaz tesisatı kesim hattı boyunca taranır; kat planı varsa plan üzerinden, yoksa yüzey taramasıyla kontrol edilir ve şüpheli noktada hat kapatılır. Bunun yanında çalışma alanının kapatılması, alt katın boşaltılması, yüksekte çalışmada emniyet kemeri ve ankraj noktası, hidrolik hortumların yürüme hattından uzak tutulması standart uygulamamızdır. Kesim düşey düzlemde yapıldığı için parça düşme riski her zaman masadadır ve iş güvenliği planı bu riske göre kurulur.

Komşu Yapıya Titreşim Etkisi

Elmas disk ve tel, betonu darbeyle değil aşındırarak keser. Kırıcı ucun her vuruşta yapıya ilettiği şok dalgası burada yoktur. Pratikte bunun anlamı şudur: bitişik dairede sıva çatlaması, tavan kaplamasının dökülmesi, camlarda titreme gibi sonuçlar beklenmez. Bitişik nizam yapılarda ve kullanımın durmadığı binalarda kırıcı yerine kesim tercih edilmesinin sebebi budur. Geriye kalan tek rahatsızlık makinenin sürekli sesidir; bunun için çalışma saatleri bina yönetimiyle önceden konuşulur.

Eskişehir'de Bu İş Nerede Çıkıyor

Odunpazarı'nda iş çoğunlukla eski yapı stoğundan geliyor: zemin katı dükkâna çevrilen binada vitrin boşluğu açılması, iki daireyi birleştirmek için perdede geçiş oluşturulması, dar sokaklarda kırıcı gürültüsünün sorun olduğu bitişik nizam yapılar. Tepebaşı'nda ise talep daha çok sonradan asansör eklenen apartmanlarda ve otopark bağlantısı için perdede geçiş açılan yeni betonarme yapılarda yoğunlaşıyor. Alpu ve Sivrihisar tarafında karşımıza çıkan işler genelde tarımsal tesis ve depo yapılarında makine geçişi için duvar açılması oluyor; İnönü'deki sanayi yapılarında ise hat değişikliği nedeniyle beton bölmede yeni kapı boşluğu talebi geliyor. Ekibimiz bu işlerin tamamına Eskişehir merkezden, makine ve güç ünitesiyle birlikte çıkıyor.

Keşif ve Çalışma Süreci

Duvar kesme işi telefonda ölçülemez. Keşifte baktığımız kalemler şunlardır: duvarın kalınlığı ve iki yüzüne de erişilip erişilemediği, betonun görünen durumu, donatı yoğunluğu, kesilecek parçanın ağırlığı ve tahliye yolu, su kullanımına uygunluk, elektrik ve su bağlantısı, makinenin ve güç ünitesinin konumlanacağı yer. İşin kapsamı, süresi ve maliyeti; kesit kalınlığı, donatı yoğunluğu ve erişim durumuna göre keşif sonrasında netleşir. Yerinde görülmeden verilen bir tahmin, kesim gününde ekipman değişikliği gerektiğinde geçersiz kalır.

Keşiften sonra kesim planı çıkarılır: ray hattı, blok bölme çizgileri, kaldırma deliklerinin yerleri ve tahliye güzergâhı işaretlenir. Uygulama günü alan kapatılır, koruma serilir, tesisat kontrolü tekrarlanır ve kesim başlar. İş bittiğinde çamur ve moloz toplanıp alan teslim edilir.

Sık Sorulan Sorular

Taşıyıcı perde duvarda kapı boşluğu açılabilir mi?

Teknik olarak kesilebilir, ancak bu bir kesim kararı değil statik karardır. Boşluğun yeri, boyutu ve gerekiyorsa kenar takviyesi işi yürüten mühendis tarafından belirlenmelidir. Onaylı bir boşluk yerleşimi olmadan taşıyıcı perdede kesim yapmıyoruz.

Duvar kesmede en fazla kaç santim kalınlık kesilebiliyor?

Raylı diskli sistemde belirleyici olan disk çapıdır; tek yüzden inilebilen derinlik diskin yarıçapından biraz azdır ve duvarın iki yüzünden kesim yapılabiliyorsa bu değer yaklaşık ikiye katlanır. Bu sınırın da üzerindeki kesitlerde elmas telli kesime geçilir, orada pratik bir kalınlık sınırı kalmaz.

Kesim sırasında evde oturulabilir mi?

Kesim yapılan dairenin kesim hattı çevresi ve altındaki hacim boşaltılır. Binanın diğer bölümlerinde kullanım genellikle devam edebilir, çünkü darbe ve titreşim yoktur. Kalan rahatsızlık makinenin sesi ve su kullanımıdır; bu ikisi için çalışma saati ve koruma düzeni önceden planlanır.

Duvarın içinden elektrik veya su tesisatı geçiyorsa ne yapılıyor?

Kesim hattı önce plan üzerinden, sonra yüzey taramasıyla kontrol edilir. Hat kesim hattına giriyorsa ya boşluk yeri kaydırılır ya da ilgili hat kapatılıp güzergâhı değiştirildikten sonra kesime başlanır. Şüpheli bir nokta varsa kesim durdurulur ve nokta açılarak görülür.

Kesilen beton parçayı siz mi çıkarıyorsunuz?

Evet, parça tahliyesi kesim planının parçasıdır. Bloklara bölme, kaldırma deliği açma, askıya alma ve indirme işlemleri kesimle birlikte yürütülür. Vinç veya caraskal erişiminin olmadığı yerlerde parçalar taşınabilir ölçüye kadar küçültülür.

Boşluk açıldıktan sonra kenarlar ne durumda oluyor?

Elmas diskle kesilen kenar düz ve gönyeli çıkar; kırma ile açılan boşluktaki gibi saçaklı bir kenar oluşmaz. Bu sayede kasa, doğrama veya kaplama doğrudan uygulanabilir. Sadece köşelerde, aşırı kesim payı verilen noktalarda ince bir iz kalabilir; görünür yüzeylerde bunun önüne köşelere karot atarak geçiyoruz.